Britse overheid voor de rechter wegens wapenexport naar Saoedi-Arabië

Vandaag start de rechtszaak tegen de Britse overheid vanwege haar rol in het bewapenen van Saoedi Arabië. De rechtszaak is aangespannen door de Britse vredesorganisatie Campaign Against Arms Trade (CAAT) die zegt dat Britse wapens gebruikt worden door de Saoedische coalitie bij het plegen van grootschalige schendingen van het internationaal recht in Jemen.

Er is ook een Vlaamse link. Het West-Vlaamse bedrijf Advionics produceerde radarsystemen voor de Britse Eurofighter gevechtsvliegtuigen. De Britse regering heeft toegegeven dat deze gevechtsvliegtuigen worden ingezet door de Saoedi’s in Jemen. De radarsystemen werden zonder medeweten van de Vlaamse regering geëxporteerd naar Saoedi Arabië. “Dat is geen uitzondering”, zegt Bram Vranken van Vredesactie. “Onderzoek toont aan dat in maar liefst 60 tot 70 procent van de gevallen de Vlaamse regering niet weet waar de Vlaamse wapens terecht komen.”

Vredesbewegingen hebben het gehad met het lakse wapenexportbeleid van hun overheden. In het Verenigd Koninkrijk, Nederland, Italië en Frankrijk werden rechtszaken gestart tegen verleende wapenexportvergunningen. Terecht. De oorlogen in het Midden-Oosten worden maar al te vaak in stand gehouden met Europese wapens.

Immoreel én illegaal

Volgens de Britse wetgeving mogen er geen wapens uitgevoerd worden naar landen wanneer er een duidelijk risico bestaat dat deze wapens gebruikt kunnen worden voor schendingen van het internationaal recht. Toch leverde het Verenigd Koninkrijk sinds het begin van de oorlog in Jemen voor 3.3 miljard pond aan wapens aan SaoediArabië, waaronder 1.1 miljard pond aan bommen. Sinds de start van het conflict zijn meer dan 10.000 burgers omgekomen. Volgens een rapport van de Verenigde Naties pleegt de Saoedische coalitie “naar alle waarschijnlijk” oorlogsmisdaden.

“De wapenexport naar Saoedi-Arabië is niet alleen immoreel, maar ook illegaal”, zegt Andrew Smith van de vredesorganisatie CAAT. “Het zou overbodig moeten zijn om naar de rechter te stappen om de overheid ervan te overtuigen geen wapens te exporteren naar één van de meest brutale dictaturen in de wereld.”

De wet veranderen om te exporteren?

De Britse overheid weigert de wapenexport naar Saoedi Arabië te stoppen en zegt dat er onvoldoende bewijs is van schendingen van het internationaal recht door de Saoedische coalitie. Een voorstel van de Europese Unie voor een onafhankelijk VN-onderzoek naar de oorlog in Jemen werd vorig jaar door het Verenigd Koninkrijk geblokkeerd.

Binnen de Britse regering zijn er stemmen die oproepen om de wapenexportwetgeving te verzwakken wanneer de rechtszaak negatief uitdraait voor de regering. In een interview met de BBC zei conservatief parlementslid Crispin Blunt dat “als blijkt dat deze rechtszaak aantoont dat we handelden in strijd met onze eigen regelgeving, dan moeten we onze wetgeving herbekijken”.

De uitspraak van het Brits Hooggerechtshof wordt over enkele weken verwacht.

Themas: