Inhoudelijke info

Wapenbedrijven en hun lobbyisten zijn kind aan huis bij de Europese instellingen. Ze bepalen mee het beleid, verkopen er hun wapentuig en strijken subsidies op voor de ontwikkeling van nieuwe wapentechnologie. 'Wat goed is voor de bedrijven is goed voor iedereen', luidt het motto van de Europese beleidsmakers. Maar een beleid op maat van de wapenindustrie zorgt niet voor een veiligere wereld. Integendeel. Je leest er alles over in deze brochure:

cover van de brochure

 

Al een tijd volgt vredesactie de Europese Unie met argusogen. De EU is onmiskenbaar een militaire macht geworden. Ze heeft de bevoegdheden, instellingen en operationele structuren om militaire interventies uit te voeren over de hele wereld. Bij gebrek aan een gemeenschappelijke visie op buitenlands beleid zijn er voorlopig weinig militaire missies onder EU-vlag. Met altijd wisselende coalities hebben de Europese lidstaten de afgelopen jaren aan verschillende oorlogen deelgenomen. Tony Blair was een drijvende kracht achter de oorlog in Irak. Frankrijk loopt dan weer voorop wanneer haar belangen in het zogenaamde 'Françafrique' in het gedrang zijn. Het is een illusie om te denken dat een militair Europa minder oorlogszuchtig zou zijn dan haar lidstaten.

Doel: een bloeiende wapenindustrie

Een van de meest zorgwekkende evoluties is de invloed van de wapenindustrie op het Europese beleid. Of het nu gaat over gemeenschapelijke defensietaken, over regels voor wapenexport, over de prioriteiten voor het Europees onderzoeksbeleid, of zelfs over het migratiebeleid, internet, gezondheidszorg, of internationaal transport, overal weet de wapenindustrie haar stempel op te drukken. De CEO's en medewerkers van de wapenindustrie worden gezien als defensie- en veiligheidsexperts en bepalen mee het beleid. Dat deze per definitie een bedrijfsbelang nastreven wordt hierbij gemakkelijkheidshalve vergeten of onbelangrijk geacht. Deze 'experts' weten maar al te goed wat hun core-business is en hoe ze die moeten verkopen. Om in steeds meer markten en beleidsdomeinen actief te kunnen worden, stellen ze vooreerst elk maatschappelijk fenomeen voor als een probleem. Daarna maken ze van elk probleem een veiligheidsprobleem. En tot slot argumenteren ze dat voor elk veiligheidsprobleem een technologische oplossing bestaat. En die technologie kunnen de wapenfabrikanten uiteraard voor een prijsje leveren.

Het Europees defensieagentschap (EDA)

Een gemeenschappelijke visie op een Europees buitenlands- en veiligheidsbeleid ontbreekt, maar één zekerheid duikt overal op: de EU heeft een bloeiende Europese wapenindustrie nodig. In EU-newspeak heet dat 'an innovative and competitive European Defence Technological and Industrial Base'. De hele EU lijkt van deze vanzelfsprekende waarheid doordrongen. Zorgen voor een bloeiende wapenindustrie is een van de belangrijkste doelstellingen van het Europees defensieagentschap (EDA). Niet voor niets beschouwen de wapenbedrijven het EDA als hun oogappel.  Maar ook de Europese Commissie werkt ijverig mee: in 2011 riepen commissievoorzitter Emanuel Barroso en commissaris voor industrie en ondernemerschap Antionio Tajani een taskforce in het leven om de wapenindustrie verder te versterken. In directe samenspraak met de wapenindustrie onderzoekt de Europese Commissie hoe ze die industrie kan helpen om concurrentieel te blijven op wereldvlak. Halfweg 2013 zal de taskforce haar aanbevelingen bekend maken.

Europees onderzoeksgeld voor wapentechnologie: Horizon 2020

Op papier financiert de Europese Unie enkel civiele onderzoeksprogramma's. In de praktijk weten we dat wapenfabrikanten een aardig graantje meepikken. Vanaf 2014 gelden er echter nieuwe regels. Het nieuwe financieringsprogramma van de EU heet Horizon 2020, en zal lopen van 2014 tot 2020. In het oorspronkelijke voorstel van de Europese Commissie stond opnieuw dat onderzoeksprogramma's enkel mochten leiden tot civiele toepassingen. Maar dat was niet naar de zin van sommige europarlementariërs. Bekende medestanders van de wapenindustrie, zoals de Duitse Christian Ehler  en de Franse ex-geheim agent Arnaud Danjean, dienden amendementen in om de bewuste passage te schrappen uit het voorstel. Het wetgevende kader voor Horizon 2020 is nog niet rond, maar opletten is de boodschap.

Wapenuitvoervergunning weigeren: slecht voor de wapenindustrie

Als klap op de vuurpijl is de versterking van de wapenindustrie een doelstelling van het Europees gemeenschappelijk standpunt over wapenexport. In dat gemeenschappelijk standpunt werden acht criteria vastgelegd die in overweging genomen moeten worden door de lidstaten wanneer ze wapenexportvergunningen afleveren. Maar naast allerlei mooie principes over democratie en mensenrechten, mogen de lidstaten ook in overweging nemen dat het weigeren van een wapenexportvergunning in het nadeel speelt voor de wapenindustrie. De Waalse vergunning voor de levering van FN-wapens aan het leger van Kadhaffi tijdens de Libische opstand is een triest voorbeeld van het resultaat dat die 'overweging' kan opleveren.

28/08/2014 - 10:24

Het conflict in Oekraïne en de Russische bezetting van de Krim zetten de verhoudingen tussen EU en NAVO enerzijds en Rusland anderzijds onder hoogspanning. Met de wederzijdse economische sancties voelen we ook in eigen land de gevolgen.

17/05/2014 - 11:39

Vredesactivisten trakteren vandaag voorbijgangers op verschillende plaatsen in Brussel op een stukje straattheater. Lobbyisten van de wapenindustrie lopen rond op stelten en houden de touwtjes in handen van hun marionetten, de Europese Parlementsleden.

07/05/2014 - 14:29

Vandaag publiceert Vredesactie het rapport van de Vlaamse Europarlementsleden. Het resultaat is ontnuchterend.

27/03/2014 - 09:49

Vredesactivisten voeren vanmorgen actie aan de jaarlijkse conferentie van het Europees Defensieagentschap (EDA). Ze zitten in een plas rode verf en verhinderen zo de toegang tot de conferentie.

Pagina's