14-15 november 08: WAR STARTS FROM EUROPE

Oorlog vertrekt vanuit Europa. Stop de oorlog vanuit Europa.

Europa is in oorlog. De bommen vallen niet hier. Ze vallen duizenden kilometers verder weg, in Irak en Afghanistan. Toch wordt de oorlog van hieruit gevoerd. Europa dient als vertrekbasis voor wereldwijde militaire interventies. Het kader kan verschillen: NAVO, EU, Amerikaanse coalitie van de 'willing', VN. Ook de doelwitten variëren: Irak, Afghanistan, Libanon, Tsjaad, ... Maar het vertrekpunt niet: militaire basissen en civiele havens en luchthavens in Europa.
14, 15 november 08 is uitgeroepen tot 'Europese dag van geweldloze actie tegen militaire interventie-infrastructuur'. Antimilitaristen over heel Europa voeren actie tegen hun lokale militaire basissen en installaties die gebruikt worden voor militaire interventie. Samen maken we de oorlog in Europa zichtbaar.

Klik hier voor een actieverslag
Klik hier voor het dossier

Zonder Europa was de oorlog in Irak of Afghanistan onmogelijk.

Europa herbergt een uitgebreide militaire interventiemachine. De oorlog in Irak maakte dit heel zichtbaar. De VS en Groot-Brittannië voerden oorlog vanuit hun Europese basissen. In 2003 waren 54.000 in Europa gestationeerde Amerikaanse militairen direct betrokken bij de oorlog in Irak. 320.000 ton oorlogsmateriaal werd verscheept vanuit Europa naar de oorlogszone in de Perzische Golf. Het Amerikaanse leger ontplooide soldaten vanuit Duitsland en Italië. Amerikaanse en Britse bombardementsvluchten over Irak vertrokken vanuit Britse basissen zoals Fairford en vanop Amerikaanse vliegdekschepen in de Middellandse Zee. Special Forces werden in Irak gedropt vanuit Kreta en Bulgarije. En dit gaat nog door.
In 2006 was twee derde van de in Europa gestationeerde Amerikaanse soldaten of in Irak of Afghanistan, of ze bereidden zich voor op vertrek of ze kwamen net terug. Vijfenzeventig procent van het wapentuig en het militaire materieel dat de VS nodig hebben in deze oorlogen, passeert door Europa. Sinds januari 2003 zijn reeds meer dan één miljoen Amerikaanse soldaten de luchthaven van Shannon in Ierland gepasseerd op weg naar Irak of Afghanistan. Verschillende Europese luchthavens werden gebruikt voor 'rendition'-vluchten of clandestiene uitleveringen van gevangenen.

EU

Anno 2008 sturen Europese landen zelf troepen naar Afghanistan. Meer dan 25.000 Europese soldaten vechten er onder NAVO-commando. EU-troepen interveniëren in Afrika.
Zowel de NAVO als de EU ontwikkelt snelle interventiemachten. Legers worden omgevormd tot 'interventietroepen' die opgeleid worden om in te grijpen ver buiten het eigen grondgebied. Alle Europese landen ontwikkelen individueel of gezamenlijk hun eigen infrastructuur om militaire interventies wereldwijd mogelijk te maken. Verschillende Europese landen hebben militaire basissen buiten Europa om hun interventies te ondersteunen. We voeren oorlog onder de noemers 'humanitaire interventie' en 'oorlog tegen terrorisme'. Verscholen achter deze PR-labels dient de militaire interventiemachine economische belangen en houdt ze de bestaande wereldorde in stand.

Maak de oorlogsmachine zichtbaar

Militaire hoofdkwartieren

De militaire operaties van de NAVO en de EU worden geleid vanuit militaire hoofdkwartieren in Europa. De ISAF-NAVO-operatie in Afghanistan wordt geleid vanuit het NAVO-hoofdkwartier in Brunssum in Nederland. De EUFOR-operatie in Kongo wordt geleid vanuit het hoofdkwartier in Potsdam in Duitsland. De interventie in Tsjaad wordt geleid vanuit het Franse hoofdkwartier in Mont Valérien, nabij Parijs. De VS hebben hun eigen militaire commando in Europa: EUCOM te Stuttgard in Duitsland. Ook al lijken deze hoofdkwartieren aan de buitenkant ordinaire kantoorgebouwen, binnenin worden echte oorlogen gemaakt.

Transportinfrastructuur

Militaire basissen vormen de ondersteuningspunten voor het wereldwijde militaire verkeer. Tezamen vormen ze een enorm logistiek netwerk. Troepen worden gestationeerd vlakbij snelle verkeersmogelijkheden of in de buurt van de plaatsen waar ze mogelijk ingezet worden. Andere basissen zorgen ervoor dat wereldwijde communicatie en spionage mogelijk is. Samen met basissen vormen landings- en overvliegrechten voor vliegtuigen, akkoorden voor het gebruik van havens, spoorwegen en autosnelwegen de cruciale wereldwijde infrastructuur voor oorlogsvoering.
De grootste luchtmachtbasis in Europa is Ramstein in Duitsland. Hier werken meer dan tienduizend Amerikaanse soldaten en militair personeel. Het is de centrale plek van waaruit troepen vertrekken naar Azië, Afrika en het Midden-Oosten, zowel voor de VS als voor de NAVO.

De meeste Europese landen hebben ook op nationaal niveau een vertrekbasis voor het militaire luchttransport. Voor België is dat Melsbroek. Net zoals in Eindhoven heeft België een militair gedeelte aan een civiele luchthaven aangebouwd. Melsbroek is de vertrekplaats voor quasi alle militairen naar een buitenlandse missie, evenals voor materiaal dat via de lucht vervoerd wordt. Voor de soldaten wordt één van de twee Airbus-vliegtuigen of een C-130 van het Belgisch leger gebruikt. Het materiaal gaat ook per C-130 of per Antonov-vrachtvliegtuig. Deze Antonov-vliegtuigen zijn gigantische toestellen geschikt voor grote en 'buitenmaatse' cargo. In een internationaal samenwerkingsverband, genaamd SALIS, hebben een aantal Europese landen zes van die Antonov-vliegtuigen geleased van een firma uit Oekraïne voor militaire missies in EU- of NAVO-verband. Deze Antonov's zijn permanent gestationeerd op de luchthaven van Leipzig.
Leipzig is via dit SALIS-project een belangrijke draaischijf geworden in de militaire interventiemachine. Het heeft nog andere militaire functies: het is één van de belangrijkste transitluchthavens voor Amerikaanse soldaten op weg naar of van de oorlogszones in Irak of Afghanistan.

Voor de transporten over zee wordt vaak een beroep gedaan op de privésector en op civiele havens. De meeste landen hebben geen of onvoldoende eigen schepen voor hun militaire transporten. Het VS-leger gebruikt de havens van Antwerpen, Rotterdam en Bremen voor haar transporten van en naar haar militaire basissen in Duitsland.

Gevechtstroepen

Vandaag moeten gevechtstroepen snel en overal in de wereld kunnen ingezet worden. Daarom zijn ze uitgerust met zo licht mogelijk materiaal en zijn hun militaire basissen verspreid over gans Europa. Het doel van de NAVO is om 40% van haar ter beschikking gestelde troepen klaar te hebben om ingezet te worden en om 8% effectief in te zetten in militaire operaties. Daarom zijn er heel veel basissen bij betrokken. Vicenza in Noord-Italië huisvest het belangrijkste deel van het VS 173rd Airborne Brigade: 2900 militairen. Het VS 173rd Airborne Brigade is één van de drie belangrijkste gevechtseenheden van de VS die gestationeerd zijn in Europa. In 2003 vertrokken duizend parachutisten van deze brigade vanuit de militaire luchthaven in Aviano naar Noord-Irak. Er zijn plannen om de VS-aanwezigheid in Vicenza uit te breiden naar 5000 soldaten.

Een voorbeeld van de Europese gevechtstroepen is het Eurocorps in Straatsburg. Dit is een hoofdkwartier voor de landmacht oorspronkelijk opgericht door Frankrijk en Duitsland. Later sloten ook België, Spanje, Luxemburg en Polen zich aan. Het Eurocorps kan gebruikt worden door de EU en door de NAVO en werd ingezet in Kosovo en in Afghanistan.

De oorlog in België

De Belgische missie die naar Afghanistan is vertrokken, toont de militaire globalisering in de praktijk. Op 8 augustus vertrok een eerste detachement Belgische militairen vanop Melsbroek naar Kandahar. Een veertigtal militairen van de ‘Field Accomodation Unit’ uit Beauvechain en het 4e Geniebataljon uit Amay bereidden er de komst van de Belgische F-16’s en hun personeel voor. Naast enkele C-130-vluchten stonden, in de loop van de daaropvolgende weken, ook twee ANTONOV-transportvliegtuigen en een containerschip in voor het transport van materieel naar het zuiden van Afghanistan.

Op 31 augustus vertrokken met een Airbus vanop Melsbroek honderd militairen en één minister richting Afghanistan. Op 1 september vertrokken vier F-16's van Florennes naar Kandahar. Zij vlogen eerst naar Souda op Kreta. Souda is een belangrijke Amerikaanse basis in de Middellandse zee. Het is een belangrijk steunpunt voor de Amerikaanse 6de vloot. Tijdens de Irak-oorlog vonden vanop vliegdekschepen van deze vloot een hele reeks bombardementsvluchten en ook raketaanvallen plaats. Souda was ook het vertrekpunt voor Amerikaanse Special Forces naar het noorden van Irak. De Belgische F-16's hielden hier een tussenstop om bij te tanken. Bij de vorige verplaatsing in 2005 werd het Turkse Akinci gebruikt om bij te tanken. Voor het tweede gedeelte van de reis wordt bijgetankt via een tankvliegtuig. Ditmaal een Amerikaans toestel, bij de eerdere verplaatsing ging het om een Nederlands (standplaats Eindhoven) en een Frans vliegtuig.

Stop oorlog vanuit Europa.

In 2003, bij de start van de oorlog in Irak, werd de rol van Europa in de militaire globalisering even zichtbaar gemaakt: in gans Europa werden geweldloze acties gevoerd tegen de VS-militairen die ten oorlog trokken naar Irak. Ondertussen wordt dit verzet op verschillende plaatsen verder gezet maar tot nu toe was er weinig samenwerking tussen de verschillende lokale groepen in de verschillende Europese landen. Al deze groepen hebben een lokale of zelfs nationale impact maar de politieke besluitvorming wordt genomen op internationaal niveau. Om hierop te kunnen wegen is er grensoverschrijdende samenwerking nodig.

14, 15 november 08: maak de oorlog zichtbaar

Na de internationale NATO GAME OVER-actie in maart in Brussel spraken de tientallen aanwezige actiegroepen af om 'een Europese dag van geweldloze actie tegen militaire interventie-infrastructuur' te organiseren op 14/15 november 08. Antimilitaristen over heel Europa pasten deze actiedag aan hun lokale context aan. Groepen voeren actie tegen hun lokale militaire basissen en installaties die gebruikt worden voor militaire interventie. Door samen naar buiten te komen, maken we de oorlog in Europa zichtbaar. Deze oorlogen zijn niet zomaar een ver-van-mijn-bed-show, maar beginnen vanop militaire basissen bij ons en moeten dan ook hier gestopt worden.